De verscholen bacteriebom in uw favoriete winkelcentrum
Stel u dit eens voor: een gemiddelde volwassene urineert meer dan 2000 keer per jaar. Dat betekent dat de meeste gezonde mensen 8 tot 10 keer per dag naar het toilet gaan. Direct daarna zouden ze hun handen moeten wassen, zoals het Amerikaanse Centrum voor Ziektebestrijding en Preventie aanbeveelt.
De reden? In slechts één gram menselijke ontlasting – ongeveer het gewicht van een paperclip – kunnen wel een biljoen bacteriën schuilen. Dat is een getal met twaalf nullen.
Uw huid herbergt van nature micro-organismen die een beschermende rol spelen voor uw gezondheid. Dit is uw normale huidmicrobiota. Maar tijdens dagelijkse activiteiten, zoals toiletbezoek of het hanteren van rauw voedsel, verzamelen zich tijdelijke micro-organismen op uw handen.
Hoewel veel van deze tijdelijke kolonisten onschadelijk blijken, bezitten anderen een gevaarlijk pathogeen potentieel en kunnen ze ziekten verspreiden naar uzelf en anderen.
Waarom proper handen wassen meer is dan een formaliteit
Het handhaven van goede handhygiëne staat bekend als één van de meest effectieve methoden om schadelijke micro-organismen te verwijderen. De cijfers liegen er niet om.
Onderzoek toont aan dat correct handen wassen diarree met 23% tot 40% vermindert. Bij luchtweginfecties, zoals verkoudheid, daalt het aantal gevallen in de algemene bevolking met 16% tot 21%.
Nog indrukwekkender: schoolverzuim door maag-darmproblemen neemt af met maar liefst 29% tot 57% wanneer kinderen hun handen regelmatig wassen.
Maar hier komt de verrassende waarheid: effectief handen wassen alleen volstaat niet om uw handen echt schoon te krijgen. U moet ze ook volledig drogen. Vochtige handen dragen namelijk veel vaker micro-organismen over dan volledig droge handen.
De ongemakkelijke keuze bij elke wastafel
Openbare toiletten bieden verschillende alternatieven voor het drogen van handen. Voornamelijk stof- of papieren handdoeken en elektrische apparaten staan ter beschikking.
Stof- en papieren handdoeken drogen handen door water te absorberen. Elektrische drogers daarentegen verwijderen vocht van handen via een luchtstroom.
Dit gebeurt ofwel met een hete luchtstroom die het water verdampt (warmluchtdrogers), ofwel met een krachtige snelle luchtstroom die het water wegblaast (straaldrogers).
Het verborgen gevaar van moderne handdrogers
Verschillende studies hebben aangetoond dat correct gebruik van papieren handdoeken of straaldrogers het aantal bacteriën op gewassen handen vermindert. Tot zover het goede nieuws.
Het probleem? Wetenschappers vermoeden dat straaldrogers door hun methode van waterverwijdering kleine aerosolen kunnen creëren die micro-organismen in de toiletlucht verspreiden.
Het handdroogproces kan zowel deze aerosolen – minuscule vaste of vloeibare deeltjes zwevend in de lucht – als grotere “ballistische” druppels produceren.
Straaldrogers genereren doorgaans meer ballistische druppels dan papieren handdoeken. Vanwege hun grotere formaat slaan deze echter snel neer op vloeren of muren rondom het apparaat, waardoor ze een relatief laag infectierisico vormen.
Wat de wetenschappelijke literatuur onthult
De beschikbare literatuur biedt tegenstrijdige informatie over de verspreiding van micro-organismen in binnenlucht. Enkele studies toonden aan dat de bacterieconcentratie in de lucht vergelijkbaar is bij het gebruik van straaldrogers en papieren handdoeken.
Andere onderzoeken ontdekten echter dat de verspreiding van bacteriën en virussen in de lucht aanzienlijk hoger ligt bij het gebruik van elektrische drogers.
De industriële oplossing: HEPA-filters als redding?
De industrie heeft gereageerd op deze bevindingen door HEPA-filters (High Efficiency Particulate Air) in apparaten te installeren. Deze filters zijn ontworpen om minimaal 99,97% van de luchtdeeltjes met een diameter van 0,3 micron of groter te onderscheppen.
Dit omvat stof, stuifmeel, schimmelsporen en bacteriën. In handdrogers met HEPA-filters – meestal topmodellen – stroomt de lucht eerst door het filter voordat deze uw handen bereikt, waardoor het besmettingsrisico aanzienlijk afneemt.
Toch bestaat er een addertje onder het gras: filters verliezen na verloop van tijd en door werkbelasting hun effectiviteit. Correct onderhoud blijft daarom essentieel.
De onbeantwoorde vragen blijven hangen
Hoewel verschillende studies een verband hebben aangetoond tussen handdrogers en bacterieverspreiding via druppels en aerosolen, blijven de schaal en omvang van de besmetting onduidelijk.
Om een definitieve conclusie te trekken, zijn meer gegevens nodig. Tot die tijd blijft de vraag bestaan: welke methode wint uiteindelijk de strijd tegen bacteriën in openbare toiletten?
