Van geluksvogel tot drugsbaron
Sommige mensen dromen van een rustige oude dag na een grote lottoprijs. Niet deze Brit. John Eric Spiby, tachtig jaar jong, had in 2010 het geluk aan zijn zijde toen hij ruim €2,77 miljoen won in de loterij. In plaats van genieten van zijn welverdiende rust, stortte hij zich op een crimineel avontuur dat zou uitgroeien tot een farmaceutisch imperium met een geschatte straatwaarde van meer dan €332 miljoen.
De Britse autoriteiten veroordeelden hem tot zestien en een half jaar cel. Samen met hem werden zijn zoon John Colin Spiby Jr. (37), Lee Drury en Callum Dorian achter de tralies gezet voor hun rol in deze gigantische drugsoperatie.
Industriële productie vanuit een schuur
De politie van Greater Manchester omschrijft Spiby en zijn kompanen als “vier individuen zonder enig respect voor mensenlevens” of publieke veiligheid. Inspecteur Alex Brown van de afdeling Georganiseerde Misdaad legt uit dat de groep een volledig geïndustrialiseerd productieproces had opgezet, compleet met geavanceerde apparatuur voor het persen van miljoenen namaakpillen.
Het begon allemaal vredig genoeg op Spiby’s boerderij in het landelijke Greater Manchester gebied. Maar naarmate de vraag groeide, verhuisde de operatie in 2021 naar een industrieel pakhuis in Salford. Om nieuwsgierige blikken te vermijden, richtten ze zelfs een schijnbedrijf op genaamd “Nutra Inc”, beheerd door Drury.
Gevaarlijke pillen vermomd als Valium
Het hoofdproduct? Etizolam tabletten, bedoeld voor de behandeling van angst, paniekaanvallen en slapeloosheid. Deze stof is zes tot tien keer krachtiger dan diazepam, de werkzame stof die eigenlijk in de pillen zou moeten zitten. Verontrustend genoeg wordt etizolam gelinkt aan 58% van alle drugsgerelateerde sterfgevallen in Schotland in 2021.
Deze dodelijke pillen bereikten de straten van Manchester en omstreken, vermommd als het bekende Valium. Aanklager Emma Clarke van het Openbaar Ministerie beschreef hoe surveillance-eenheden een enorme stroom van voertuigen en goederen observeerden. De organisatie verkocht miljoenen tabletten met een potentiële straatwaarde tussen de €56 miljoen en €332 miljoen.
Eén operatie waard €77 miljoen
In april 2022 pakte de politie een partij van ongeveer 2,5 miljoen tabletten op bij een hotel nabij Manchester. De geschatte straatwaarde? Ruim €77 miljoen. Clarke benadrukte dat experts het innemen van deze pillen omschrijven als “een uiterst gevaarlijke vorm van Russisch roulette voor drugsgebruikers”.
Een familie-imperium met high-tech communicatie
Binnen het netwerk had iedereen zijn eigen rol. Spiby Jr. deed het fysieke werk en beheerde de voorraad. Callum Dorian fungeerde als het strategische brein en onderhield contacten met andere criminele organisaties. Hij gebruikte Encrochat, een versleuteld berichtenplatform dat populair was bij Europese misdaadsyndicaten totdat internationale politiediensten erin slaagden te infiltreren.
Tijdens het proces kwam naar voren dat Spiby Jr. opschepte in groepschats en zelfs uitdagende berichten stuurde aan figuren zoals Elon Musk en Jeff Bezos. Die bravoure zou hem duur komen te staan.
Wapens, munitie en gerechtigheid dwarsbomen
De rechtbank vond Spiby schuldig aan veel meer dan alleen drugshandel. Hij werd ook veroordeeld voor het bezit van vuurwapens en munitie, plus het belemmeren van de rechtsgang. Ondanks zijn hardnekkige ontkenningen werd hij op alle aanklachten schuldig bevonden.
Rechter Nicholas Clark verwoordde het treffend tijdens de uitspraak woensdag: “Ondanks zijn loterijwinst koos hij ervoor zijn criminele leven voort te zetten, ver verwijderd van wat een normaal gepensioneerd bestaan had kunnen zijn.”
Straffen voor het hele netwerk
Lee Drury kreeg negen jaar en negen maanden cel. John Colin Spiby Jr. moet negen jaar de gevangenis in. De autoriteiten beslagleidden miljoenen aan bezittingen en ontmantelden de hele schijnconstructie die het bedrijf moest verhullen.
Het proces benadrukte de toename van illegale pillen in de Bury New Road wijk, precies samenvallend met de activiteiten van de organisatie. Spiby werd uiteindelijk erkend als het criminele brein achter een samenzwering met directe gevolgen voor de volksgezondheid in de regio. Zijn loterijgeluk bracht hem rijkdom, maar zijn keuzes bezorgen hem nu een lange gevangenisstraf.
