Rechtbank verwerpt terugbetaling van bijna 48.000 euro aan socialezekerheidsuitkeringen
Een gepensioneerde zelfstandige ontdekt tot zijn ontzetting dat hij €47.813,82 aan socialezekerheidspremies moet afschrijven. De reden? Hij vergat zich jarenlang uit te schrijven uit het zelfstandigenregister, ondanks dat hij allang gestopt was met werken.
Het Hooggerechtshof van de Canarische Eilanden heeft glashelder uitgelegd waarom dit geen sprake is van onterechte inning. De man bleef bewust ingeschreven staan en vroeg zelfs actief wijzigingen aan in zijn premiebasis. Dat maakt het volgens de rechters onmogelijk om te spreken van een administratieve vergissing.
De uitspraak valt volledig in het voordeel van de sociale zekerheidsinstelling. Het hof stelt onomwonden dat beslissingen over in- en uitschrijving definitief zijn en volledig volgens de wet verlopen.
Alles begint met een verzoek om terugwerkende kracht
De zaak kwam in december 2019 in beweging. De gepensioneerde diende een aanvraag in om zijn uitschrijvingsdatum met terugwerkende kracht te wijzigen naar maart 2012. Dat was precies het moment waarop hij zijn functie als bestuurder van een failliete onderneming verloor.
Als alternatief wilde hij uitgeschreven worden per juni 2013, toen hij zich uitschreef uit het economische activiteitenregister. Zijn argument klonk logisch: vanaf dat moment verrichtte hij geen zelfstandige werkzaamheden meer.
Maar hier zat de cruciale fout. Hoewel de man claimde al jaren niet meer actief te zijn als zelfstandige, had hij nooit officieel zijn uitschrijving geregeld bij de Generale Thesaurie van de Sociale Zekerheid. Sterker nog: hij bleef doorlopend geregistreerd staan.
Actieve wijzigingen ondermijnen claim van vergeetachtigheid
Het meest belastende bewijs tegen zijn zaak? Via zijn arbeidsconsulent vroeg hij in 2012, 2013 en 2014 meerdere keren om aanpassingen in zijn premiebasis. Deze bewuste handelingen spreken boekdelen volgens de rechters.
Hoe kun je claimen dat je per ongeluk ingeschreven bleef, terwijl je tegelijkertijd actief je premiebetalingen aanpast? Die vraag stond centraal in de overweging van het hof.
Sociale dienst weigert terugbetaling glashard
De socialezekerheidsinstantie zag geen reden om de gevraagde bedragen terug te storten. Hun standpunt was helder: de man had alle mogelijkheden gehad om zich correct uit te schrijven, maar deed dit niet.
De gepensioneerde weigerde bij de pakken neer te zitten. Hij stapte naar de rechter met een opvallend argument. Hij stelde dat een “realistische benadering” belangrijker zou moeten zijn dan administratieve formaliteiten. Immers, als hij geen werkelijke economische activiteit verrichtte, kon hij toch niet verplicht worden premies te betalen?
Dit juridische gevecht zou uiteindelijk eindigen bij de hoogste rechterlijke instantie van de Canarische Eilanden. En daar kreeg hij definitief nul op het rekest.
Premies verhoogden juist zijn pensioenuitkering
Het Hooggerechtshof van de Canarische Eilanden wees de claim resoluut af. Hun redenering sneed hout. Het gedrag van de man toonde aan dat zijn voortdurende inschrijving absoluut geen vergissing was, gezien zijn herhaalde verzoeken om de premiebasis aan te passen.
Maar er was nog een essentieel detail dat de zaak definitief bezegelde. De premies die de gepensioneerde nu wilde terugvorderen, waren precies dezelfde premies die gebruikt werden om zijn huidige uitkering te berekenen.
Het hof formuleerde het scherp: de tijdens de betwiste periode betaalde bedragen “werden meegenomen in de vaststelling van zijn ouderdomspensioen, dus als zijn claim zou worden gehonoreerd, zou dit zijn eigen belangen schaden”. Met andere woorden: hij profiteerde al van het geld dat hij terug wilde hebben.
Feitelijke stopzetting is onvoldoende voor terugbetaling
De kern van het vonnis draait om een fundamenteel principe. De gepensioneerde probeerde jaren later met een simpel verzoek een geconsolideerde administratieve situatie ongedaan te maken. Dat werkt niet zomaar.
De rechters benadrukken dat definitieve beslissingen niet via de gewone weg herzien kunnen worden. Daar zijn zeer specifieke omstandigheden voor nodig. In deze zaak was er al een besluit uit juli 2019 dat zijn ontslagdatum vaststelde. Dat besluit “was definitief overeengekomen en werd destijds niet aangevochten”.
Het maakt juridisch gezien niet uit dat de eiser geen salaris meer ontving van zijn bedrijf. Het is ook irrelevant dat hij later voor een andere werkgever ging werken. Het enige dat telt: zijn status in het zelfstandigenregister bleef actief op eigen verzoek, en daar heeft hij bewust van geprofiteerd voor zijn pensioen.
Cruciale les voor alle zelfstandigen
Deze rechtszaak dient als waarschuwing voor iedere zelfstandige. Feitelijk stoppen met werken is iets heel anders dan administratief correct uitschrijven. Die laatste stap moet je actief zetten, anders blijven de premies gewoon doorlopen.
De man verliest nu bijna vijftigduizend euro, puur door een administratieve nalatigheid die jaren voortduurde. Een dure vergissing die met één tijdige uitschrijving voorkomen had kunnen worden.
